Load shedding

Wat is load shedding?

Load shedding is het gecontroleerd uitschakelen van elektriciteit in bepaalde gebieden wanneer de vraag naar stroom hoger is dan het aanbod. Hiermee wordt voorkomen dat het hele stroomnet overbelast raakt en in zijn geheel uitvalt.

In de praktijk houdt dit in dat een energiebedrijf of netbeheerder inplant welke regio’s tijdelijk geen stroom ontvangen. Je kunt het zien als een noodmaatregel om het netwerk te beschermen tegen een totale black-out.

Hoewel load shedding vaak voorkomt in landen met een verouderde of onder-gefinanciërde infrastructuur, kan het ook in ontwikkelde gebieden plaatsvinden als er bijvoorbeeld sprake is van extreme kou, brand of andere calamiteiten die de energievoorziening verstoren.

Oorzaak van load shedding

De belangrijkste oorzaak van load shedding is een structurele disbalans tussen de vraag naar elektriciteit en het beschikbare aanbod. Wanneer de elektriciteitsproductie tekortschiet en het netwerk deze piekvraag niet kan verwerken, is het gecontroleerd afschakelen van delen van het net vaak de enige manier om een volledige black-out te voorkomen.

In veel landen hangt dit probleem samen met verouderde infrastructuur, onvoldoende investeringen in onderhoud en een sterke groei van de elektriciteitsvraag door bevolkingsgroei en industrialisatie. Daarnaast speelt energiearmoede een belangrijke rol. In regio’s waar huishoudens en bedrijven geen toegang hebben tot stabiele en betaalbare energie, ontstaat extra druk op het net zodra de vraag toeneemt. Energiearmoede vergroot daarmee de kans op load shedding en maakt het moeilijker om structurele oplossingen door te voeren.

Wat zijn de gevolgen van load shedding?

Hoewel load shedding bedoeld is als beschermingsmaatregel voor het elektriciteitsnet, heeft het ingrijpende gevolgen voor zowel huishoudens als bedrijven en de samenleving als geheel.

• Economische schade: onderbrekingen in productieprocessen leiden tot productieverlies, omzetdaling en hogere operationele kosten voor bedrijven.
• Verminderde productiviteit: werkzaamheden komen stil te liggen, communicatie wordt verstoord en digitale systemen zijn tijdelijk onbruikbaar.
• Hogere kosten voor gebruikers: huishoudens en bedrijven investeren noodgedwongen in noodstroomvoorzieningen, generators of batterijopslag.
• Druk op essentiële voorzieningen: ziekenhuizen, scholen en openbare diensten kunnen in de problemen komen wanneer back-upsystemen onvoldoende zijn.
• Afnemend vertrouwen in infrastructuur: regelmatige stroomuitval ondermijnt het vertrouwen van investeerders en remt economische groei.

Load shedding laat zien hoe cruciaal een betrouwbare energievoorziening is voor economische stabiliteit, maatschappelijke ontwikkeling en het dagelijks functioneren van mens en bedrijf.

Load shedding in Zuid-Afrika

In Zuid-Afrika is load shedding sinds december 2014 een terugkerend fenomeen geworden. Hoewel het aanvankelijk beperkt bleef tot enkele uren tijdens de avondspits, is het tegenwoordig een dagelijkse realiteit. Dit heeft directe gevolgen voor de economie: de groeiverwachting is bijgesteld naar slechts 2%, een daling ten opzichte van eerdere voorspellingen.

Bedrijven in de maakindustrie, die sterk afhankelijk zijn van een stabiele stroomvoorziening, kampen met productieverlies en hogere productiekosten. Doordat stroomuitval steeds vaker voorkomt, ben je als producent, ondernemer of consument genoodzaakt om naar alternatieven te zoeken, zoals back-up generators of batterijopslagsystemen.

Deze investeringen in noodoplossingen zorgen voor extra kosten en complexiteit. Ondertussen blijft de onzekere energievoorziening niet alleen groei en innovatie belemmeren, maar ook het algehele vertrouwen in de infrastructuur van het land ondermijnen.

De rol van Eskom

Eskom is de grootste elektriciteitsleverancier in Zuid-Afrika en speelt een centrale rol in het ontstaan en uitvoeren van load shedding. Als staatsbedrijf kampt Eskom al jaren met verouderde centrales, onvoldoende onderhoud en financiële uitdagingen. Deze factoren zorgen ervoor dat de energieproductie vaak niet kan voldoen aan de groeiende vraag, waardoor de kans op overbelasting van het netwerk groot is.

Door schommelingen in de beschikbare capaciteit en piekspanning moet Eskom regelmatig geplande uitschakelingen doorvoeren om het net te beschermen. Dit gebeurt meestal volgens een rooster, zodat bewoners en bedrijven zich enigszins kunnen voorbereiden.

Toch blijf je als ondernemer of inwoner afhankelijk van een wisselvallige stroomtoevoer. Deze onzekerheid remt zowel economische groei als investeringen, omdat stabiele energievoorziening een belangrijke voorwaarde is voor een bloeiende industrie en betrouwbare infrastructuur.

Is er een oplossing voor load shedding?

Hoewel load shedding voor veel landen een complexe uitdaging vormt, zijn er zeker oplossingen en alternatieven die de druk op het elektriciteitsnet kunnen verlichten. Een belangrijke stap is het vergroten van de productiecapaciteit, bijvoorbeeld door te investeren in duurzame energie oplossingen zoals zonne- en windenergie.

Deze bronnen bieden niet alleen een schonere manier om elektriciteit op te wekken, maar ze zorgen ook voor minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en centraal aangestuurde stroomleveranciers.

Daarnaast kun je met batterijopslagsystemen beter inspelen op piekspanningen en schommelingen in het elektriciteitsverbruik. Door op momenten van overcapaciteit energie op te slaan en op een later tijdstip in te zetten, krijg je meer controle over jouw eigen energievoorziening. Dit vermindert de kans op overbelasting van het net en biedt een stabielere stroomtoevoer, zelfs in gebieden waar de infrastructuur niet altijd aan de vraag kan voldoen.

Moeten we ons in Europa zorgen maken over load shedding?

De kans op grootschalige load shedding in Europa is op dit moment klein. De Europese energie-infrastructuur is over het algemeen goed ontwikkeld en wordt intensief gemonitord en onderhouden. Hierdoor blijft het aanbod van elektriciteit nagenoeg altijd in balans met de vraag. Bovendien werken veel landen op het Europese continent nauw samen via netkoppelingen, waardoor tekorten in het ene gebied kunnen worden opgevangen door extra capaciteit uit een ander gebied.

Toch is het verstandig om alert te blijven. Extreme weersomstandigheden of andere onvoorziene situaties kunnen ook hier voor druk op het net zorgen. Door te investeren in alternatieve energiebronnen en innovatieve batterijopslagsystemen, zoals die van Frax, blijft het energienet beter bestand tegen piekmomenten en noodsituaties. Zo kun je met een gerust hart vertrouwen op een stabiele en continue energievoorziening.

Load shedding tegengaan met de oplossingen van Frax

Load shedding onderstreept het belang van een flexibel, betrouwbaar en toekomstbestendig energie opslag systeem. Door slim om te gaan met energieopwekking en -opslag kan de druk op het elektriciteitsnet aanzienlijk worden verminderd. Energieopslagsystemen spelen hierin een sleutelrol, omdat ze bedrijven in staat stellen hun energieverbruik te optimaliseren, piekbelastingen af te vlakken en minder afhankelijk te zijn van het net.

Met de batterij-energieopslagsystemen van Frax kunnen bedrijven energie opslaan wanneer deze ruim beschikbaar is en inzetten op momenten van hoge vraag of netbelasting. Dit resulteert in lagere energiekosten, meer grip op het eigen verbruik en een directe bijdrage aan het verminderen van load shedding. Door de belasting op het elektriciteitsnet te verlagen, dragen deze oplossingen bij aan een stabielere energievoorziening voor iedereen.